خانه / آموزش و پژوهش / آزادگى و حريت در نهضت كربلا
محرم 1400

آزادگى و حريت در نهضت كربلا

از مهمترين درسهاى نهضت كربلا و از الفباى نخستين فرهنگ عاشورا،آزادگى و حريت‏و تن به ظلم ندادن و اسير ذلت نشدن است.حسين بن على‏«ع‏»فرموده است:«موت فى‏عز خير من حياة فى ذل‏»مرگ با عزت بهتر از زندگى با ذلت است.نيز در مقابل تسليم و بيعت،فرمود: «لا و الله،لااعطيهم بيدى اعطاء الذليل و لا اقر اقرار العبيد»دست ذلت به شما نمى‏دهم و چون بردگان‏تسليم شما نمى‏شوم. همچنين در كربلا وقتى آن حضرت را ميان جنگ يا بيعت مخير كردند،فرمود: «الا و ان الدعى بن الدعى قد ركزني بين اثنتين،بين السلة و الذلة،هيهات منا الذلة…»ناپاك‏ ناپاكزاده مرا بين دو چيز،شمشير و ذلت مخير قرار داده است،ذلت از ما بسيار دور است. بر ما گمان بندگى زور برده ‏اند اى مرگ همتى كه نخواهيم اين قيود از آستان همت ما ذلت است دور و اندر كنام غيرت ما نيستش ورود در نبرد عاشورا نيز در حمله‏هايى كه به صفوف دشمن مى‏كرد،رجز مى‏خواند و مى‏فرمود: «الموت اولى من ركوب العار و العار اولى من دخول النار» مرگ،بهتر از ننگ است و ننگ،بهتر از دوزخ!وقتى كه مجروح بر زمين افتاده بود،شنيد كه سپاه دشمن قصد حمله به حرم و خيمه‏ گاه او را دارد،بر سرشان فرياد كشيد:«ياشيعة آل ابى سفيان!ان لم تكن لكم دين و كنتم لا تخافون المعاد فكونوا احرارا فى‏دنياكم…» گر شما را به جهان دينى و آيينى نيست، ‏لا اقل مردم آزاده به دنيا باشيد. نهضت عاشورا،به همه مظلومان،درس مبارزه و به همه مبارزان،الهام مقاومت وروحيه آزادگى داده است.«درس آزادى به دنيا داد،رفتار حسين!».گاندى،مصلح بزرگ‏ هند گفته است: «من براى مردم هند،چيز تازه‏اى نياوردم.فقط نتيجه ‏اى را كه از مطالعات و تحقيقاتم ‏درباره تاريخ زندگى قهرمانان كربلا به دست آورده بودم،ارمغان ملت هند كردم.اگر بخواهيم ‏هند را نجات دهيم،واجب است همان راهى را بپيماييم كه حسين بن على‏«ع‏»پيمود.»  درس آزادى به دنيا داد رفتار حسين بذر همت در جهان افشاند افكار حسين با قيام خويش بر اهل جهان معلوم كرد تابع اهل ستم گشتن بود عار حسين مرگ با عزت،زعيش در مذلت بهتر است نغمه‏ اى مى‏باشد از لعل دربار حسين.

نهضت عاشورا به لحاظ ماهيّت اسلام خواهى ، اصلاح طلبى و ظلم ستيزى اش ، همواره الهام بخش انقلابيّون و حركتهاى اصلاحى بوده است . انقلاب اسلامى ايران نيز از آن سرچشمه سيراب شد و از محتواى عاشورا الهام گرفت . اين الهام گيرى هم از سوى رهبر انقلاب بود، هم از ناحيه مردم . شرايط سياسى و اجتماعى ايران قبل از انقلاب ، شبيه دوران بنى اميّه بود. فساد و ظلم حاكميّت داشت ، اسلام در حال نابودى بود، تبليغات ضدّ اسلامى در اختيار طاغوت بود، ابتذال فرهنگى و غربزدگى ، معروف شدن منكر، منكر شدن معروف ، به زندان افتادن آزاد مردان ، حيف و ميل بيت المال در راه عياشيهاى طاغوت ، همه شرايطى را به وجود آورده بود كه اصلاحى عميق را مى طلبيد. تا زور بعنوان عامل استقرار حكومت نفى شود و معيارها حاكم گردد. امام امّت ((ره ))، با الهام از عاشورا، روح حماسه و غيرت دينى را در مردم دميد، به حكومت اسلامى و حاكميّت ارزشهاى قرآنى فرا خواند، مفاسد رژيم طاغوت را برشمرد و در دوران تبعيد هم از اين راه دست برنداشت . مردم ، مبارزات خود را بر ضدّ يزيد زمانه مى دانستند و از تبيين مفاسد معاويه ، يزيد، ابن زياد و … ذهنها به مفاسد و مظالم طاغوتيان منتقل مى شد. مجالس محرّم ، منبرها، وعظها، نوحه ها رنگ و حال و هواى سياسى و انقلابى گرفت . حتّى شعارهاى مردم در راهپيماييهاى ضدّ طاغوتى ، پيوند انقلاب و عاشورا را مى رساند (رهبر ما خمينيه ، نهضت ما حسينيه ). عاشورا محور بسيج مردم و شورگسترى بر ضدّ طاغوت شد. عنصر شهادت به مبارزه مردم جان و روح بخشيد. خانواده ها شهداى خود را به فرمان حسين زمان و محشور با شهداى كربلا مى دانستند. امام امّت ، در سخنرانيهايش و نيز در مصاحبه ها، مشروعيّت حكومت شاه را زير سؤ ال برد و خواستار تشكيل حكومت اسلامى بود. آنگونه كه سيدالشهدا عليه السّلام نيز با امتناع از بيعت ، خلافت يزيد را نامشروع و غاصبانه دانست . نگرش ‍ سياسى به حادثه كربلا و درس آموزى از قيام عاشورا، سرلوحه دعوت امام خمينى و همفكران او بود و اعلام اينكه همه جا كربلا و هر روز عاشوراست ، تاءكيدى بر اين برداشت بود. قتل عام 15 خرداد، گرچه بظاهر سركوب نهضت امام بود، امّا خونهاى شهدا و افشاگريها و مبارزات بعدى ، اذهان را براى يك انقلاب آماده ساخت . عاشوراى حسينى هم در ظاهر، با شهادت امام و يارانش به پايان رسيد، ولى همان حادثه ، بذر تحرّكها و بيدارگريهاى عظيمى را افشاند و به بار نشست . امام امّت ، با توجّه به قدرت جذب ، الهام ، سازماندهى و شورآفرينى كربلا و عزاداريهاى ايام محرّم و دسته هاى عزادارى ، اين سنّت ديرين را بشدّت ، حمايت كرد. همچنانكه خطابه امام خمينى در 15 خرداد (12 محرّم ) آغاز اين نهضت بود، راهپيماييهاى تاسوعا و عاشورا نيز در آخرين سال حكومت رژيم پهلوى ، ضربه نهايى را بر آن زد. امام تاءكيد داشت كه روحانيون و خطبا، حدّ اعلاى استفاده را از منابر حسينى در ماه محرّم و صفر داشته باشند. بهره هايى كه عاشوراى حسينى به پيروزى انقلاب رساند، فراوان بود. به تعبير امام امّت : (اگر قيام حضرت سيدالشهدا عليه السّلام نبود، امروز ما هم نمى توانستيم پيروز شويم .)(واقعه عظيم عاشورا از 61 هجرى تا خرداد 61 و از آن تا قيام عالمى بقيّة اللّه ارواحنا لمقدمه الفداء، در هر مقطع انقلاب ساز است .عاشُورا و جبهه ها: پس از پيروزى انقلاب نيز، آنچه ملّت را در مقابل استكبار جهانى ، مقاوم و بى باك ساخت و امّت انقلابى و رهبرى انقلاب ، تن به سازش ندادند، همان درس عزّتى بود كه از ((هَيهات مِنَّا الذِّلَه )) اباعبداللّه آموخته بودند و آنچه كه در سالهاى دفاع مقدّس ، جبهه ها را گرم نگه مى داشت و سيل نيروى عظيم انسانى به جبهه ها سرازير مى شد و فتح الفتوح ها مى آفريد، درسهاى آموخته از كربلا و مكتب شهادت بود. امام امّت فرمود: ((انقلاب اسلامى ايران ، پرتوى از عاشورا و انقلاب عظيم الهى آن است .))و فرمود: ((اين خون سيدالشهدا است كه خونهاى همه ملّتهاى اسلامى را به جوش مى آورد. آنچه عاشورا داشت ، يك بار ايدئولوژيكى و انگيزه مكتبى براى مبارزه بود. اين محتوا در ذهن رهبر انقلاب و در دل پيروان او شكل گرفت و نهضت را پديد آورد و پس از پيروزى هم هشت سال دفاع خونين از انقلاب را اداره و تغذيه كرد. فرهنگ عاشورا و الهام از اسوه هاى كربلايى ، حتّى در وصيّت نامه ها، پيشانى بندها، شعارها، سرودها، نوحه ها، تابلوهاى جبهه ، رمز عمليّات ، مجالس ختم شهدا متجلّى بود. وقتى فرماندهى مى گفت : ((ما يك بار حسين را در كربلا تنها گذاشتيم و چهارده قرن ، تحقير و تازيانه و توهين و شكنجه چشيديم ، هرگز مبادا اين بار حسين عليه السّلام را تنها بگذاريم. اين عمق تاءثير عاشورا را در دفاع مقدس ما نشان مى دهد.

رزمندگان اسلام ، به عشق حسين عليه السّلام در جبهه ها تشنه جان مى دادند، انتظار و اميد حضور اباعبداللّه عليه السّلام را بر بالين خود داشتند. آنچه به پيشانى بندها يا پشت لباسهاى رزم خود مى نوشتند، پيوند جبهه و كربلا را مى رساند، از قبيل : مسافر كربلا، زائر كربلا، يا زيارت يا شهادت ، هيهات منّا الذّله ، يا قمر بنى هاشم ، يا ثاراللّه ، يا حسين شهيد، يا سيد الشهدا، عاشقان كربلا، كل يوم عاشورا، يا ابا عبداللّه ، لبيك يا حسين و … تابلو نوشته هاى جاده هاى جبهه نيز الهام از فرهنگ عاشورا داشت . غير از تعبيرات ياد شده كه گاهى در تابلو نوشته ها هم ديده مى شد، عباراتى اين چنين نيز، گوياى اين حقيقت است : هر كه دارد هوس كرب و بلا بسم اللّه ، اگر خسته جانى بگو يا حسين ، وعده گاه حزب اللّه صحن ابا عبداللّه ، رزمندگان تا كربلا راهى نمانده ، راه قدس ‍ از كربلا مى گذرد، پيش به سوى حرم حسينى ، بسيجى مسافر جاده هاى پر پيچ و خم كربلا و … دهها جمله ديگر. نامگذارى برخى از عمليات نيز با الهام از نهضت عاشورا بود. عمليات محرّم ، مسلم بن عقيل ، عاشورا، ثاراللّه ، كربلاى 1 تا 10 و … از اين نمونه هاست . رمز عمليات نيز گاهى از اسامى مبارك حماسه سازان كربلا بود كه رزمندگان ، شورى عاشورايى پديد مى آورد، همچون : يا حسين فرماندهى ، يا اباالفضل العباس ، يا زينب ، يا اباعبداللّه الحسين ، همين كه رزمندگان خود را در مسير اهداف عاشورا مى ديدند، شور مى گرفتند و همين كه خانواده هاى آنان به جبهه حسينى سرباز مى فرستادند، صبور و مقاوم مى شدند، شهيدان جبهه ها را مسافران بازگشته از كربلا مى دانستند (اين گل پرپر از كجا آمده ؟ از سفر كرب و بلا آمده ) و عزيمت به جبهه را حركت به سوى حرم حسينى مى ديدند (گرفته ايم جان به كف و به كربلا مى رويم ، پيش به سوى حرم حسينى ) جانبازان بى دست را، اقتدا كنندگان به قمر بنى هاشم مى دانستند و مادران و خواهران و دختران شهدا را درس آموخته از زينب و سكينه عليهما السّلام مى يافتند و مادر چند شهيد را به ((ام البنين )) تشبيه مى كردند و در حمايت از رهبرى انقلاب و اطاعت فرمان جهاد او، شعار ((ما اهل كوفه نيستيم حسين تنها بماند)) سر مى دادند. شبهاى حمله ، با نوحه خوانى و سينه زنى و عزادارى براى امام حسين عليه السّلام روحيّه مى گرفتند. در آن سالها، عزيمت به جبهه ، پاسخ به نداى ((هل من ناصر)) حسين زمان بود و جبهه هاى غرب و جنوب كشور، ((كربلاى ايران )) محسوب مى شد و شهدايى كه به عاشوراييان تاريخ مى پيوستند، سيراب شدگان از فرات عشق و علقمه يقين بودند و حتّى ((مفقودالا ثر))ها، گمشدگانى در ((حريم كربلا)) تلقى مى شدند. اين باورها و برداشتها بود كه به امّت ما آرامش و اطمينان مى بخشيد و رزمندگان را براى رفتن به جبهه ، بى تاب مى ساخت . انقلاب اسلامى ايران و دفاع مقدّس ، در اهداف ، انگيزه ها، شيوه مبارزه ، روشهاى دفاع ، روحيّه مردم ، شهادت طلبى و صبر، الهام گرفته از عاشوراست ، تا پايان نيز به اين فرهنگ وفادار مى ماند.

عاشورا و انقلاب اسلامى

عاشورا و انقلاب اسلامى

x

همچنین ببینید

هوچی گری و تنش کم آبی خوزستان

تشدید بحران، توسط هوچی گران قومیتی، در تنش کم آبی خوزستان

WhatsApp chat